25 października 2024 r. o godz. 17 w Gminnej Bibliotece Publicznej w Kłodawie oficjalnie otwarta została wystawa upamiętniająca Agnieszkę i Michała Sobczak. Ekspozycja składa się z 13 plansz, prezentujących reprodukcje oryginalnych zdjęć i dokumentów. Ukazują one losy upamiętnianych zarówno jako uczestników ważnych wydarzeń historycznych, w tym Powstania Wielkopolskiego i wojny polsko-bolszewickiej – Michał Sobczak oraz codziennej walki o przetrwanie w niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych Auschwitz Birkenau II i Flossenburg – Agnieszka Sobczak, ale również jako mieszkańców Gorzowa i Zdroiska. Ważną część wystawy stanowią plansze z fotografiami i opisami nadania Medalu Niepodległości i Wielkopolskiego Krzyża Powstańczego Michałowi Sobczakowi oraz Krzyża Oświęcimskiego, którym została odznaczona Agnieszka Sobczak za heroiczna postawę podczas uwięzienia w obozach koncentracyjnych.

Wystawa została przygotowana staraniem Gorzowskiego Koła Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 „Gorzów i okolice” we współpracy z Gminną Biblioteką Publiczną w Kłodawie, sołectwem Zdroisko oraz Nadleśnictwem Kłodawa, dzięki któremu udało się upamiętnić Agnieszkę i Michała Sobczaków, również jako Pionierów Dyrekcji Lasów Państwowych w Gorzowie tablicą na jednej ze ścian Izby Tradycji Kulturowych w Zdroisku marcu br.
Na wernisażu wystawy Radę Miasta Gorzowa Wielkopolskiego reprezentowała – Wiceprzewodnicząca Anna Kozak, Bibliotekę kierownik tej instytucji Monika Piątek, Lasy Państwowe – Zastępca Nadleśniczego Nadleśnictwa Kłodawa Tadeusz Szyszko, Koło Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego w Gorzowie Wielkopolskim – Zarząd w składzie Barbara Zwolińska, Dorota Ciołka – Wiśniewska, Michał Klisiński i Andrzej Nawojczyk, oraz działający w Koła Mirosław i Danuta Ratajczak. Honorowym gościem wydarzenia był krewny Michała Sobczaka Szymon Wiemann, dbający o zachowanie pamięci o członkach rodziny.
Po krótkim powitaniu gości i wprowadzeniu w tematykę wystawy, które wygłosił prezes koła Michał Klisiński, uczestnicy wydarzenia obejrzeli ekspozycję. Już po obejrzeniu wystawy goście długo wymieniali się refleksjami jakie nasunęły prezentowane materiały.
W okresie prezentacji wystawy planowane są spotkania w Bibliotece z młodzieżą szkół w Kłodawie i pobliskich Różankach jako ważny element edukacji regionalnej wpisujący się w kontekst zbliżającego się Święta Odzyskania przez Polskę Niepodległości – 11 Listopada, Święta Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego – 27 grudnia oraz 80 rocznicy oswobodzenia obozu Auschwitz.

 

AGNIESZKA SOBCZAK (Kujawa z d. Berlak)

AGNIESZKA SOBCZAK x420Urodziła się 18.12.1909 r. w Polskich Olędrach k. Koźmina Wielkopolskiego w wielkopolskiej od wielu pokoleń rodzinie Berlak. Wraz z pierwszym mężem Stefanem Kujawą przed II wojną światową zamieszkała w Poznaniu (Stefan Kujawa zginął w lutym 1945 r. w walce o Cytadelę w Poznaniu). W sierpniu 1940 r. Agnieszka Sobczak została aresztowana przez Niemców pod zarzutem słuchania zakazanej radiostacji (prawdopodobnie BBC) i osadzona w więzieniu dla kobiet w Fordonie. Stamtąd w lutym 1943 r. trafiła do obozu koncentracyjnego Auschwitz II- Birkenau Przebywała w nim do października 1944 r. kiedy została przewieziona podobozu pracy przymusowej w fabryce zbrojeniowej w Dreźnie będącego częścią KL Flossenburg. Wolność odzyskała w maju 1945 r. w czeskich Litomierzycach dokąd Niemcy „ewakuowali” kobiety z obozu. Z Czech Agnieszka Sobczak przedostała się do Gorzowa, gdzie osiedliła się w lipcu 1945 r. jej siostra z mężem. Podjęła pracę w Dyrekcji Lasów Państwowych. W 1954 r. wyszła za mąż za wdowca Michała Sobczaka. Około 1962 r. oboje przeprowadzili się do Zdroiska i zamieszkali w domu przy ul. Źródlanej 20. W 1968 r. Agnieszka Sobczak przeprowadziła się do siostry do Konina. Pod koniec życia została odznaczona ustanowionym w 1985 r. Krzyżem Oświęcimskim, którym honorowano osoby więzione w niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych za ich heroiczną postawę i ofiarę jaką ponieśli. Zmarła 5.10. 1990 r. w Koninie i tam została pochowana w grobie rodzinnym.

 

 

MICHAŁ SOBCZAK (z d. Wiemann)

MICHAL SOBCZAK x420Urodził się 24.08.1898 r. w Brzeźnie, pow. Wągrowiec, jako Michał Wiemann, syn Andrzeja Wiemanna i Marcjanny Sobczak. Jego dziadek był kolonistą niemieckim. On i jego dwaj bracia Józef i Antoni brali udział w walkach o niepodległość Polski. Uczestniczył w Powstaniu Wielkopolskim jako ochotnik w walkach o Budzyń, Chodzież i Szubin. Od 25.02.1919 r. z przydziałem do 5 kompanii II batalionu 4 Pułku Strzelców Wielkopolskich (późniejszego 58 Pułku Piechoty). Walczył o niepodległość Polski i ustalenie jej granic w wojnie polsko-bolszewickiej m.in. w bitwie pod Bobrujskiem. Był członkiem Związku Weteranów Powstań Narodowych 1914-1918 i Związku Powstańców Wielkopolskich. W 1945 r. podjął pracę w Lasach Państwowych w Gorzowie. W tym czasie został wdowcem po śmierci pierwszej żony Marianny. Od 1946 r. był członkiem Gorzowskiego Koła Związku Powstańców Wielkopolskich a od 1957 r. ZBOWiD-u. Pod presją zmienił niemieckobrzmiące nazwisko Wiemann na rodowe nazwisko matki. Ok. 1962 r. z żoną Agnieszką Sobczak zamieszkał w Zdroisku przy ul. Źródlanej 20. Za udział w walkach o niepodległość Polski odznaczony Medalem Niepodległości dnia 8.11.1937 r. i Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym dnia 28.12.1957 r. Zmarł 13.01.1964 r. Pochowany na cmentarzu komunalnym w Gorzowie Wielkopolskim. W 2020 roku Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie sfinansował nowy nagrobek.